II wojna światowa to największy konflikt zbrojny w historii świata. Objęła swym zasięgiem prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę i część Bliskiego Wschodu. Poza praktycznie wszystkimi państwami europejskimi, udział brały państwa Ameryki Północnej, Południowej, Australii i Azji. Za datę rozpoczęcia przyjmuje się 1 września 1939 r. kiedy to Niemcy przeprowadziły atak na Polskę, 3 września do wojny przystąpiły Wielka Brytania i Francja. W historii radzieckiej Wielka Wojna Ojczyźniana rozpoczęła się 22 czerwca 1941 wraz z atakiem niemieckim. Dla USA wojna rozpoczęła się 7 grudnia 1941 r.

Zapowiedzią nadchodzącego konfliktu był wzrost dążeń ekspansywnych ze strony państw osi. W Hiszpanii od 1936 roku trwała krwawa wojna domowa, w której starły się interweniujące państwa faszystowskie i komunistyczny ZSRR. II wojnę światową poprzedziły też takie agresywne zagrania ze strony III Rzeszy: zajęcie Nadrenii, Anschluss Austrii. Ze strony Włoch przykładem złamania prawa było zajęcie Albanii.

Pierwszy etap wojny, nazywany kampanią wrześniową, rozpoczęła agresja na Wieluń i wzdłuż całej granicy niemiecko-polskiej. W chwili wybuchu wojny Polska miała układ sojuszniczy z Francją i Wielka Brytanią oraz sojusz z Rumunią, obowiązujący tylko w przypadku ataku ZSRR. Formalnie wojna nabrała charakteru światowego z chwilą wypowiedzenia jej przez Wielką Brytanię i Francję. 17 września bez określonego w prawie międzynarodowym wypowiedzenia wojny zaatakowała Polskę Armia Czerwona.

Agresja ZSRR przesądziła o klęsce Polski. ZSRR okupował terytorium Rzeczypospolitej do linii paktu Ribbentrop-Mołotow. Atak ten złamał polsko-sowiecki pakt o nieagresji, jednak nie wywołał ze strony rządu polskiego wypowiedzenia wojny. Kampania wrześniowa skończyła się, kiedy wojska niemieckie i radzieckie zajęły terytorium Polski i zakończył się opór regularnej armii na terenie kraju.